Katolicyzm a Protestantyzm

Ostatnia modyfikacja tematu:
Dział "Wiara"
Dział "Religie"
Encyklopedia OKIEM - strona główna


Źródła różnic w mentalności

- Grzech, to nie tylko uczynek, ale już sama skłonność jest grzechem
- Wiara jest wystarczającym warunkiem zbawienia; dobre uczynki nie poprawiają człowieka
- Kościół jest jedynie ciałem mistycznym, nie może być więc żadną instytucją (luteranizm)
- Kościół jest niewidzialny, a imiona tworzących go znane są jedynie Bogu (kalwinizm)
- Dobremu człowiekowi Pan Bóg darzy - a więc sukces jest efektem i dowodem wiary


Przykłady różnic

- Uznawanie tylko niektórych sakramentów, zazwyczaj Chrztu i Komunii św.
- Komunię wystarczy przyjmować raz na trzy miesiące (kalwinizm)
- Nieuznawanie prymatu papieża
- Sobór jest wyższy niż papież (demokracja)
- Kościoły lokalne mogą zmieniać swoje obrzędy
- Prymat władzy świeckiej nad religijną (luteranizm, anglikanizm)
- Biblia może być interpretowana przez każdego
- W Biblii uznaje się jedynie dosłowny sens
- Eucharystia jest jedynie pamiątką, a nie odnowieniem ofiary krzyża
- Nie istnieje transsubstancjacja, lecz Ciało i Krew są obecne w chlebie i winie (konsubstancjacja)
- Odrzucenie ślubów zakonnych; posłuszeństwo jedynie wobec najwyższego zwierzchnika
- Surowa asceza i oszczędzanie (purytanizm w anglikanizmie)
- Sobory nie są nieomylne
- Czyśćca nie ma
- Niedopuszczalny jest kult relikwii, obrazów, odpusty
- Nie ma celibatu
- Można wyświęcać kobiety na kapłanów i biskupów (anglikanizm)
- Uznaje się rozwody (baptyści)
- Nie jest uznawane Niepokalane Poczęcie, ani kult maryjny
- Chrzest mogą przyjmować jedynie dorośli (anabaptyści)
- Nie uznaje się świątyń, obrazów, ołtarzy (anabaptyści)
- Doskonałym ludziom władza świecka nie jest potrzebna (anabaptyści)
- Kara śmierci i dożywotniego więzienia są niedopuszczalne (anabaptyści)
- Nieufność do cywilizacji, odcięcie od świata (mennonici, kwakrzy, amishowie)

Zestawienie

(wypełnienie tabeli - Michał)
Numery oznaczają wyznania
0. Kościół Katolicki 1. Luteranizm
2. Kalwinizm
3. Anglikanizm
4. Anabaptyści
5. Baptyści
6. Metodyści
7. Armia Zbawienia
8. Zielonoświątkowcy
9. Mormoni
10. Adwentyści
11. Mariawici
12. Kościół polsko-katolicki



Oznaczenia
- - nie uznaje
x - uznaje
/ - uznaje po części
d - dawniej uznawane
ZESTAWIENIE
Niektóre różnice katolicyzmu i kościołów protestanckich
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
Uznawnie prymatu papieża x - - - - - - - - -
Celibat x - - - - - - x
niedop. kapłaństwa kobiet x x x   x - - x
Wielożeństwo - d x x - - d -
Chrzest x x x x x x x - x x x
Spowiedź uszna x x - - - - - -
Relikiwe x - - - /
Eucharystia x x x x - x x x
Zależność kośc. lokalnych od zwierzchnika x - - - - - - - - - - - x
Chrzest tylko dla żywych x x x - - x x x -
Wino jako krew w eucharystii x - - -
Zbawienie poprzez uczynki a nie poprzez samą wiarę x - x - x -
Kościół może mieć instytucje x - x x x x
Namaszczenie chorych x - - - - - - x x
Kult Maryi x x - - - - - -
Kult świętych x - - - - - - -
Niepokalane poczęcie x - - - - -
Nieśmiertelność duszy x x x x - x
Piekło x x x x - x
Czyściec x - -
Nie ma wybranych x x - x
Transubstancjacja x - -
Nie tylko konsubstancjacja x - -
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

MITY

Reformacja i kontrreformacja
Pochodzenie tych nazw sugeruje, że odnowa Kościoła Katolickiego jest odpowiedzią na ruchy protestanckie. Badania historii wykazują jednak, że obie reformy mają wspólne źródło w ogólnym pragnieniu odnowy. Należy więc mówić o reformie protestanckiej i reformie katolickiej

Przyczyny w upadku obyczajów
Upadek obyczajów duchowieństwa Kościół przeżywał już w XI wieku, a jednak nie wpłynęło to na rozłam. Z kolei gdy duchowieństwo naprawdę uległo przemianie w XVII wieku, protestanci nie wrócili na łono Kościoła. Świadczy to o tym, że przyczyny leżały głębiej.

Sprzedaż odpustów
Papież budując bazylikę w Rzymie ogłosił odpust dla darczyńców pod zwyczajnymi warunkami, a więc głównymi warunkami były spowiedź i komunia. Jednak księża nadużywali tego, co doprowadziło do sytuacji, w której uważano, że odpusty można kupować.

Przyczyny rozłamu i sukcesu reformacji

Zbawienie przez wiarę
Kościół coraz bardziej interesował się nie zbawieniem zbiorowym lecz zbawieniem poszczególnych ludzi. Zaczęto dbać o odpusty, troszczyć się i zabiegać o zbawienie. Luter ogłosił, że grzech w nas pozostaje, ale jeśli wierzymy, już jesteśmy zbawieniu. Było to łatwe i bardzo atrakcyjne dla wielu

Osłabienie autorytetu papieża
Po okresie niewoli avignońskiej i istnieniu kilku bardzo złych papieży, autorytet papieża osłabł. Ułatwiło to przyjęcie zasady, że najwyższą władzą jest władza świecka, a papieska powinna jej podlegać. Urzeczywistniło się to w sytuacji, gdy król Zygmunt faktycznie doprowadził do pogodzenia trzech papieży i zwołania soboru. Ogłoszenie się przez Henryka VIII głową Kościoła w Anglii było w tej sytuacji proste.

Własne natchnienie
Kościół dążył do wzrostu znaczenia świeckich. Spowodowało to przesadne zrównanie kapłanów i wiernych. Luter wprowadził zasadę, że własne oświecenie przez Ducha Świętego daje wiedzę większą niż wszystkie sobory. Dlatego jedynym pewnikiem jest Biblia - reszta zależy od prywatnej interpretacji. Ułatwiło to wprowadzenie innych praw niż proponował Kościół, np. rozwodów.

Sukces dla polityków
Przyjęcie reformacji i oderwanie się od papiestwa było na rękę wielu przywódcom, książętom. Charakterystyczne było umożliwianie rozwodów, a nawet bigamii, jak w przypadku Lutra, który błogosławił podwójne małżeństwo Filipa Heskiego. Niezależność od Kościoła pomagała w umacnianiu poczucia odrębności narodowej, na czym przede wszystkim zależało Anglii. Z kolei prymat władzy państwowej nad kościelną ułatwił zachowania autorytetu przez niemoralnych władców oraz pomagał gromadzić większe zyski.

Nasze materiały
*** Religie świata
*** Sekty

Wykorzystane materiały
*** ks. Kazimierz Bukowski "Religie świata wobec Chrześcijaństwa"
*** Serwis "Wiara" na Hoga.pl
*** Friedrich Thiele "Święta religijne"
*** Hevre Masson "Słownik herezji w Kościele Katolickim"